De seculiere illusie van neutraliteit: hoe het hoofddoekverbod voor boa’s een gerichte anti-islamagenda bevestigt
Een boa die haar hoofddoek draagt, is volgens deze redenering niet neutraal en minder professioneel dan een boa zonder hoofddoek. Dat is, in essentie, wat de VVD beweert met haar initiatiefwet tegen zichtbare religieuze uitingen bij buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). De wet wordt verkocht als een kwestie van neutraliteit en vertrouwen in de overheid. Wie beter kijkt, ziet iets anders: een wet die zich richt tegen de Islam in het bijzonder, en nog specifieker: tegen de moslimvrouw.
Het is opmerkelijk dat dit debat juist tijdens de coronacrisis werd opgerakeld. Nederland worstelde op dat moment met een overbelaste gezondheidszorg, economische onzekerheid en enorme druk op burgers en ondernemers. Te midden van al die acute problemen koos de PVV er toch voor om energie te steken in het opleggen van kledingvoorschriften aan een verwaarloosbaar kleine groep moslimvrouwen. Dat deze prioriteit juist toen werd gelegd, is geen detail, maar een duidelijk signaal van een voortdurende anti-islamagenda. Vandaag wordt dit initiatief door de VVD verder opgepakt om een landelijk verbod in te voeren voor boa’s met een hoofddoek.
Deze maatregel richt zich niet slechts tegen een kledingstuk van de moslimvrouw, maar tegen een zichtbare uiting van de Islam. De kern van de discussie gaat daarom veel verder dan een uniformvoorschrift. Achter dergelijke maatregelen ligt een bredere ideologische aanname van het secularisme: namelijk het idee dat de seculiere visie de neutrale en universele maatstaf vormt waaraan alle religieuze overtuigingen moeten worden getoetst. Hoewel secularisme zichzelf presenteert als objectief en neutraal, vertegenwoordigt het eveneens een specifiek historisch gevormd wereldbeeld met eigen uitgangspunten, normen, waarden en opvattingen over de rol van religie in de samenleving.
Omdat secularisme zelf een subjectieve overtuiging is, kan het nooit “neutraal” staan tegenover andere levensovertuigingen. Om deze inherente partijdigheid te maskeren, hanteert de staat het begrip ‘neutraliteit’ als een politiek wapen. Onder het mom van een ‘neutrale’ overheid wordt elke afwijking van de seculiere norm actief bestraft. Maar een “seculiere” ambtenaar zonder religieuze symbolen heeft niet ‘geen mening’; die ambtenaar draagt evengoed een levensvisie uit, namelijk de seculiere overtuiging dat religie thuishoort achter de voordeur. Dit maakt het seculiere “kledingvoorschrift” niet neutraal en zeker niet objectief, aangezien het gekoppeld is aan haar eigen levensvisie.
Er wordt vaak beweerd dat zulke verboden bijdragen aan zogenaamde “vrouwenrechten” en “emancipatie”. Het tegenovergestelde is waar. Voor de moslima is de Islam een diepe intellectuele overtuiging en de bron voor haar identiteit, waardigheid en bevrijding. De onderdrukking komt niet van het geloof, zoals men mensen wil laten geloven, maar komt van het seculiere systeem dat haar dwingt te kiezen tussen haar religieuze plicht en haar loopbaan.
Eerst werden moslimvrouwen op die manier geweerd bij de politie, nu dreigt hetzelfde bij de boa’s. Een overheid die zegt moslimvrouwen te beschermen tegen tirannie, maar hen intussen marginaliseert, uitsluit en tiranniseert, is het werkelijke probleem.
Het voorgestelde hoofddoekverbod voor boa’s is daarom geen principiële strijd voor neutraliteit. Het is onderdeel van een bredere ontwikkeling waarin de religieuze zichtbaarheid van moslimvrouwen stap voor stap wordt beperkt, terwijl deze discriminerende beperking wordt gepresenteerd als “bescherming”, “vrijheid” en “vooruitgang”.
Okay Pala Mediawoordvoerder Hizb ut Tahrir Nederland